Semax is een synthetisch heptapeptide (Met-Glu-His-Phe-Pro-Gly-Pro) dat een fragment van adrenocorticotroop hormoon (ACTH 4-7) combineert met een stabiliserende C-terminale sequentie. Ontwikkeld in Rusland door dezelfde onderzoeksgroep als Selank, is Semax geregistreerd in Rusland en enkele voormalig-Sovjetlanden als intranasaal middel bij ischemische beroerte (in acute fase), transiënte ischemische aanvallen en bepaalde cognitieve stoornissen. In West-Europa en de VS is Semax niet geregistreerd; humane data komen overwegend uit Russische trials die niet onafhankelijk gerepliceerd zijn in grote GCP-conforme studies.
Semax in 30 seconden
Synthetisch heptapeptide, in Rusland geregistreerd voor beperkte neurologische indicaties.
Samenvatting gebaseerd op de bronnen die onderaan deze pagina worden vermeld.
Wat is Semax?
Semax is een korte, intranasaal en soms subcutaan gebruikte peptide met kortdurende halfwaardetijd (~1-2 min) maar langer aanhoudende neurologische effecten. Het is farmacologisch geen glucocorticoïd-activator ondanks de ACTH-afkomst.
Waarom wordt Semax gezocht?
Semax wordt vooral gezocht als "nootropic" (focus, geheugen), bij herstel na beroerte of hoofdletsel, en bij ADHD-achtige klachten.
Semax verhoogt in preklinische modellen BDNF- en NGF-expressie in hippocampus en cortex, moduleert dopaminerge en cholinerge systemen en heeft antioxidatieve effecten. Ondanks de ACTH-afkomst activeert het niet de HPA-as of cortisol-release.
Wat het onderzoek werkelijk laat zien
Klinisch werk uit Rusland (o.a. Gusev 2005 bij ischemische beroerte) beschrijft in gerandomiseerde trials verbeterde neurologische uitkomsten in de acute fase van ischemische beroerte bij intranasale toediening. Semax staat in Rusland op de Essential Medicines List. Er zijn geen grote onafhankelijk gerepliceerde Westerse fase 3-trials, en indicaties buiten beroerte (cognitie, ADHD) berusten op kleine studies.
Wat mensen online rapporteren
Online wordt Semax gepresenteerd als krachtig "nootropic" met dramatische effecten op focus en geheugen. Deze claims zijn breder dan de Russische registratie-indicaties en berusten grotendeels op anekdotes.
Wat nog niet bewezen is
Effect op cognitieve prestaties bij gezonde volwassenen of bij ADHD is niet aangetoond in grote onafhankelijke gerandomiseerde trials. Effect op beroerte-uitkomsten in Westerse zorgcontext is niet gerepliceerd.
Risico's en onzekerheden
Bekende en mogelijke risico's
In Russische trials wordt Semax als goed verdragen beschreven, met milde neusirritatie als meest gemelde bijwerking bij intranasaal gebruik. Objectieve lange-termijnveiligheidsdata ontbreken. Grijze-markt-sprays hebben onbekende dosering, concentratie en steriliteit. Buiten Rusland is er geen farmaceutische kwaliteitscontrole.
Veelgestelde vragen over Semax
›Waarvoor is Semax geregistreerd in Rusland?
Voor ischemische beroerte in de acute fase, transiënte ischemische aanvallen en bepaalde cognitieve stoornissen. Het staat op de Russische Essential Medicines List, maar deze indicaties zijn niet gerepliceerd in grote Westerse trials.
›Werkt Semax als nootropic bij gezonde mensen?
In gecontroleerde humane trials is dit niet aangetoond. Effecten op focus of geheugen bij gezonde volwassenen berusten op anekdotes; placebo- en verwachtingseffecten zijn niet uit te sluiten.
›Waarom activeert Semax de HPA-as niet ondanks de ACTH-afkomst?
Semax bevat alleen aminozuren 4-7 van ACTH, gecombineerd met een stabiliserende C-terminale sequentie. Deze fragment mist de MC2R-bindende sequentie en heeft daarom geen glucocorticoïd-releasing werking.
›Wat is het verschil met Selank?
Selank is anxiolytisch (tuftsine-analoog); Semax is meer neuroprotectief/nootropisch (ACTH-fragment). Beide zijn intranasale Russische peptiden uit dezelfde onderzoeksschool.
Humane studies en referenties
1
Semax and its analogues: past, present and future
Myasoedov NF, et al. · Curr Pharm Des · 2018
reviewPMID 30246634
Overzicht van 30 jaar Russisch onderzoek; ontbreken van westerse RCTs.
Farmaceutische Semax is beschikbaar in Rusland (intranasale spray 0,1% en 1%). Onderzoekspoeder buiten Rusland moet standaard voldoen aan HPLC ≥98%, MS-bevestiging (~813 Da), endotoxine <5 EU/mg (LAL) en een leesbaar CoA. In de EU en VS is Semax niet als geneesmiddel geregistreerd.
Onderzoeksleveranciers
Peptidekennisbank.nl verkoopt zelf geen onderzoeksproducten. Hieronder verwijzen we — waar van toepassing — naar externe leveranciers van onderzoeksmateriaal. Wij ontvangen geen vergoeding voor aankopen via deze links. Controleer vóór een bestelling altijd de toepasselijke wetgeving, onderzoeksdocumentatie en productspecificaties.